Skip to content Skip to sidebar Skip to footer

Gezondheidsraad beoordeelt onderzoek Adang naar effecten van radiofrequente velden op ratten

Een eerste reactie

De Gezondheidsraad heeft op 9 juni 2010 een advies uitgebracht waarin zij het onderzoek van Adang beoordeelt. Adang heeft onderzoek gedaan naar de effecten van langdurige blootstelling van ratten aan radiofrequente velden. Het promotieonderzoek leidde in juni 2008 tot uitgebreide media-aandacht. In de Tweede Kamer werd gevraagd of dit aantoonde dat ratten eerder overlijden door blootstelling aan GSMstraling. In 2009 heeft de Minister van VROM de raad gevraagd om een reactie op het onderzoek.

Eerste indruk

De Gezondheidsraad vindt dat de conclusies van Adang wetenschappelijk niet houdbaar zijn omdat Adang zich baseerde op een onvolledige analyse van de gegevens. Adang concludeerde dat er effecten zijn van langdurige blootstelling aan radiofrequente elektromagnetische velden op het bloedbeeld en op de overleving. Uit de volledige analyse van de sterftegegevens die de Gezondheidsraad heeft laten uitvoeren blijkt geen effect op overleving. De Gezondheidsraad ziet ook geen effecten op het bloedbeeld.

Achtergrond

Adang bestudeerde de effecten van langdurige blootstelling van ratten, gedurende 21 maanden, 2 uur per dag, 7 dagen per week, aan drie typen radiofrequente elektromagnetische velden: een 970 MHz GSM-achtig signaal, een 970 MHz signaal zonder de voor GSM kenmerkende pulsen, en een 9,70 GHz signaal. De raad heeft grote moeite met het feit dat Adang niet of nauwelijks vermeldt dat de 9,7 Ghz groep slechts circa 6 in plaats van de aangegeven 21 maanden is blootgesteld.Het promotieonderzoek van Adang leidde in juni 2008 tot veel media-aandacht. Het onderzoek werd
aangehaald als aanwijzing voor een relatie tussen mobiele telefonie en kanker. In tegenstelling tot wat in de media werd gemeld maakte WIFI geen deel uit van het onderzoek. Het onderzoek is in oktober 2009 in een wetenschappelijk tijdschrift gepubliceerd.

De Gezondheidsraad concludeert “dat de vraagstelling van het onderzoek interessant en relevant is, maar dat het onderzoek methodologische gebreken kent en dat de analyse van de gegevens meerdere onvolkomenheden bevat.” De Gezondheidsraad bevestigt in dit advies haar algemene conclusie dat er geen oorzakelijk verband tussen gezondheidsproblemen en blootstelling aan de elektromagnetische velden afkomstig van mobiele telefoons of basisstations voor mobiele telefonie is aangetoond. De conclusie van de Gezondheidsraad is in lijn met de Kennisplatform beoordeling over het proefschrift van Adang.

Publicatie

Gezondheidsraad. Langetermijneffecten van radiofrequente elektromagnetische velden. Beoordeling onderzoek D. Adang. Den Haag: Gezondheidsraad, 2010; publicatienr. 2010/09. (www.gr.nl)

Klik hier voor het advies van de Gezondheidsraad.

Publicaties: 

De Gezondheidsraad heeft in eerdere adviezen geconstateerd dat er weinig gegevens zijn over EMV en kinderen. In het huidige advies zijn enkele recente onderzoeken verwerkt. De raad heeft ook onderzoek met gekweekte cellen en met dieren beoordeeld. Voor het onderzoek naar de effecten van radiofrequente velden op de ontwikkeling en het functione¬ren van de hersenen bij kinderen is nog steeds relatief weinig gepubliceerd.
In de huidige wetenschappelijke kennis ziet de raad geen aanleiding om voor kinderen andere limieten te hanteren dan voor volwassenen. De Gezondheidsraad benadrukt dat in de huidige limieten al voldoende rekening is gehouden met kwetsbare groepen, zoals kinderen.

Bij de vaststelling daarvan zijn ruime veiligheidsmarges gehanteerd (ze zijn vijftig keer lager dan het niveau waarboven gezondheidseffecten kunnen optreden, zie kader). Ook concludeert de raad dat zendsignalen geen invloed lijken te hebben op het gedrag, leerprestaties en waarnemend vermogen van kinderen. Nieuwe inzichten in anatomische verschillen tussen kinderen en volwassenen vragen volgens de raad wel om aanpassing van de rekenvoorschriften waarin referentiewaarden voor de praktijk afgeleid worden uit de (piek-)SAR waarde.

Verantwoording

Ook interessant om te lezen: