Inhoudsopgave
Wat kunt u als arts doen als een patient aangeeft gevoelig te zijn voor elektromagnetische velden?
Situatie:
Stel, u bent huisarts en bij u op het spreekuur komt een patiënt die de volgende gezondheidsklachten beschrijft: hoofdpijn, spier- en gewrichtspijn, hartritmestoringen, huidproblemen, moeheid en concentratieproblemen. De patiënt geeft aan dat hij deze klachten ervaart als hij in de buurt komt van hoogspanningslijnen, omroepzenders, mobiele telefoons en het WiFi modem thuis. Verder legt de patiënt uit dat zijn dagelijks functioneren inmiddels ingrijpend wordt beperkt door de gezondheidsklachten. Hij is al een aantal weken ziek thuis van zijn werk en hij komt nauwelijks nog de deur uit.
U onderzoekt de patiënt, maar dit levert geen duidelijk aanwijsbare oorzaak op voor de klachten die hij omschrijft. De patiënt zelf legt in zijn toelichting aan u duidelijk de relatie tussen zijn klachten en elektromagnetische velden. U weet dat de wetenschap nog geen duidelijkheid geeft over de gezondheidsklachten van elektrogevoeligen en dat deze duidelijkheid ook niet op korte termijn te verwachten is uit nog lopende of binnenkort startende onderzoeken. Dit geheel maakt dat u de oorzaak van de klachten niet kunt vaststellen. U kunt slechts uitgaan van de drie mogelijke verklaringen die er zijn voor de gezondheidsklachten:
Uw patiënt wil, naast het vaststellen van de oorzaak van de klachten, graag uw hulp bij het verminderen van de klachten.
Stel, u bent huisarts en bij u op het spreekuur komt een patiënt die de volgende gezondheidsklachten beschrijft: hoofdpijn, spier- en gewrichtspijn, hartritmestoringen, huidproblemen, moeheid en concentratieproblemen. De patiënt geeft aan dat hij deze klachten ervaart als hij in de buurt komt van hoogspanningslijnen, omroepzenders, mobiele telefoons en het WiFi modem thuis. Verder legt de patiënt uit dat zijn dagelijks functioneren inmiddels ingrijpend wordt beperkt door de gezondheidsklachten. Hij is al een aantal weken ziek thuis van zijn werk en hij komt nauwelijks nog de deur uit.
U onderzoekt de patiënt, maar dit levert geen duidelijk aanwijsbare oorzaak op voor de klachten die hij omschrijft. De patiënt zelf legt in zijn toelichting aan u duidelijk de relatie tussen zijn klachten en elektromagnetische velden. U weet dat de wetenschap nog geen duidelijkheid geeft over de gezondheidsklachten van elektrogevoeligen en dat deze duidelijkheid ook niet op korte termijn te verwachten is uit nog lopende of binnenkort startende onderzoeken. Dit geheel maakt dat u de oorzaak van de klachten niet kunt vaststellen. U kunt slechts uitgaan van de drie mogelijke verklaringen die er zijn voor de gezondheidsklachten:
- De klachten worden veroorzaakt door elektromagnetische velden,
- De klachten hebben een psychische oorzaak,
- De klachten worden veroorzaakt door andere milieufactoren of ziekten.
Uw patiënt wil, naast het vaststellen van de oorzaak van de klachten, graag uw hulp bij het verminderen van de klachten.
Hulpmaatregelen
Elektrogevoeligen geven zelf aan dat het beperken van de blootstelling in combinatie met het leren omgaan met de gezondheidsklachten helpt om hun klachten te verminderen.
Verminderen blootstelling
Het Kennisplatform is van mening dat het zinvol is om mensen te voorzien van informatie over welke maatregelen daadwerkelijk de blootstelling verminderen. Zo kunnen mensen zelf de meest zinvolle maatregelen nemen om hun blootstelling te beperken. In de praktijk blijkt dat als elektrogevoeligen maatregelen kunnen nemen om hun blootstelling te verminderen hun klachten daardoor afnemen. Het verminderen van de blootstelling aan elektromagnetische velden van bronnen in de privéomgeving is meestal het eenvoudigst. Het verwijderen van DECT telefoons en het vervangen van WiFi door kabels is goed uitvoerbaar. Een deel van de blootstelling aan elektromagnetische velden komt echter van bronnen buiten de privéomgeving. Goede afschermende maatregelen in de woning kunnen ingrijpend en kostbaar zijn. Bovendien blijken die maatregelen in de praktijk meestal niet effectief om de blootstelling daadwerkelijk te verminderen. Sommige maatregelen zijn zelfs gevaarlijk, zoals het inpakken van apparatuur in aluminiumfolie (brandgevaar) of het ’s nachts uitzetten van de koelkast (voedselbederf). Er worden ook spullen verkocht die helemaal geen effect hebben op de blootstelling.
Leren omgaan met de klachten en blootstelling
Voor het weerbaarder maken en het leren omgaan met de gevolgen van blootstelling aan elektromagnetische velden, kunnen mensen terecht bij een ALK-poli. ALK staat voor Aanhoudende Lichamelijke Klachten. In het verleden werd hiervoor de term SOLK gebruikt; SOLK staat voor Somatisch Onvoldoende verklaarde Lichamelijke Klachten. Meer informatie over ALK (als SOLK benoemd) staat in het Kennisbericht Elektrogevoeligheid.
De huisarts kan verwijzen naar een ALK-poli. Een kaart met ALK-poli’s is te vinden op de website van het NALK (Netwerk Aanhoudende Lichamelijke Klachten).
Niet alle huisartsen en ALK-poliklinieken weten wat elektrogevoeligheid is. De lokale GGD kan helpen om dat uit te leggen. Elke GGD beschikt over medewerkers met kennis van elektrogevoeligheid.
Verminderen blootstelling
Het Kennisplatform is van mening dat het zinvol is om mensen te voorzien van informatie over welke maatregelen daadwerkelijk de blootstelling verminderen. Zo kunnen mensen zelf de meest zinvolle maatregelen nemen om hun blootstelling te beperken. In de praktijk blijkt dat als elektrogevoeligen maatregelen kunnen nemen om hun blootstelling te verminderen hun klachten daardoor afnemen. Het verminderen van de blootstelling aan elektromagnetische velden van bronnen in de privéomgeving is meestal het eenvoudigst. Het verwijderen van DECT telefoons en het vervangen van WiFi door kabels is goed uitvoerbaar. Een deel van de blootstelling aan elektromagnetische velden komt echter van bronnen buiten de privéomgeving. Goede afschermende maatregelen in de woning kunnen ingrijpend en kostbaar zijn. Bovendien blijken die maatregelen in de praktijk meestal niet effectief om de blootstelling daadwerkelijk te verminderen. Sommige maatregelen zijn zelfs gevaarlijk, zoals het inpakken van apparatuur in aluminiumfolie (brandgevaar) of het ’s nachts uitzetten van de koelkast (voedselbederf). Er worden ook spullen verkocht die helemaal geen effect hebben op de blootstelling.
Leren omgaan met de klachten en blootstelling
Voor het weerbaarder maken en het leren omgaan met de gevolgen van blootstelling aan elektromagnetische velden, kunnen mensen terecht bij een ALK-poli. ALK staat voor Aanhoudende Lichamelijke Klachten. In het verleden werd hiervoor de term SOLK gebruikt; SOLK staat voor Somatisch Onvoldoende verklaarde Lichamelijke Klachten. Meer informatie over ALK (als SOLK benoemd) staat in het Kennisbericht Elektrogevoeligheid.
De huisarts kan verwijzen naar een ALK-poli. Een kaart met ALK-poli’s is te vinden op de website van het NALK (Netwerk Aanhoudende Lichamelijke Klachten).
Niet alle huisartsen en ALK-poliklinieken weten wat elektrogevoeligheid is. De lokale GGD kan helpen om dat uit te leggen. Elke GGD beschikt over medewerkers met kennis van elektrogevoeligheid.
Meer informatie voor artsen
GGD Handreiking Elektrogevoeligheid
Kennisbericht Elektrogevoeligheid
Artsen kunnen voor meer informatie ook contact opnemen met het Kennisplatform Elektromagnetische Velden en Gezondheid: 088-6897111 of het contactformulier.
Het Kennisplatform heeft tevens algemene informatie over elektrogevoeligheid.
Mensen met elektrogevoeligheid kunnen terecht bij de stichting Elektrohypersensitiviteit (EHS) voor steun en informatie. De stichting EHS heeft als missie om mensen te leren omgaan met elektromagnetische velden.
Kennisbericht Elektrogevoeligheid
Artsen kunnen voor meer informatie ook contact opnemen met het Kennisplatform Elektromagnetische Velden en Gezondheid: 088-6897111 of het contactformulier.
Het Kennisplatform heeft tevens algemene informatie over elektrogevoeligheid.
Mensen met elektrogevoeligheid kunnen terecht bij de stichting Elektrohypersensitiviteit (EHS) voor steun en informatie. De stichting EHS heeft als missie om mensen te leren omgaan met elektromagnetische velden.